Szczecin stawia na transparentność nauki!

Cztery największe uczelnie regionu połączyły siły, podpisując 11 września 2025 roku porozumienie mogące znacząco wpłynąć na przyszłość badań naukowych. Dokument, zawarty w ramach inicjatywy Otwarty Szczecin, stanowi wspólną deklarację współpracy na rzecz rozwoju idei Otwartej Nauki.

Otwarta nauka (ang. Open Science) to globalny ruch, który dąży do tego, aby wyniki badań były dostępne, transparentne i weryfikowalne. W praktyce oznacza to udostępnianie publikacji, danych i metodologii w taki sposób, aby mogły być swobodnie sprawdzane, wykorzystywane i rozwijane zarówno przez innych naukowców, jak i przez społeczeństwo.

Podpisane porozumienie zakłada, że Szczecin stanie się ważnym ośrodkiem rozwijania tej idei. Strony chcą wspólnie promować otwartość w nauce, realizować projekty badawcze oraz zabiegać o środki finansowe wspierające tego typu inicjatywy.

Sygnatariuszami porozumienia są cztery szczecińskie uczelnie – Uniwersytet Szczeciński, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Pomorski Uniwersytet Medyczny oraz Politechnika Morska. Wszystkie te ośrodki akademickie zobowiązały się do wzajemnej wymiany informacji oraz wspólnej promocji idei otwartej nauki, realizacji projektów badawczych i organizacji wydarzeń naukowych, wspierania inicjatyw finansujących otwarte badania, wspólnego występowania wobec organów publicznych w sprawach regulacji dotyczących otwartości badań. Warto także zaznaczyć rolę uniwersyteckich bibliotek, w tym Biblioteki Głównej Uniwersytetu Szczecińskiego, których wkład w projekt jest bezcenny.

O to czym jest „Otwarty Szczecin” zapytaliśmy prof. dr hab. Andrzeja Skrendo, Prorektora ds. Nauki Uniwersytetu Szczecińskiego:

Do koordynacji działań powołano Radę Porozumienia Otwartego Szczecina, składającą się z przedstawicieli wszystkich stron. Jej zadaniem będzie inicjowanie wspólnych przedsięwzięć, ustalanie zasad współpracy oraz wydawanie opinii dotyczących przyjmowania nowych członków. Co ważne, porozumienie zostało zawarte na czas nieokreślony i ma otwartą formułę – do inicjatywy mogą przystąpić kolejne uczelnie, o ile wyrażą na to zgodę wszyscy sygnatariusze. Tym samym dokument nie zamyka się w obrębie czterech instytucji, ale tworzy przestrzeń do budowy szerokiej, międzyuczelnianej współpracy.

O wpływ tej inicjatywy na studentów zapytaliśmy dr inż. Izabelę Bodus-Olkowską, Prorektor ds. Kształcenia i Rozwoju Politechniki Morskiej:

Zawarte porozumienie wpisuje środowisko akademickie Szczecina w międzynarodowy trend otwierania nauki na społeczeństwo. W czasach, gdy dostęp do rzetelnej wiedzy naukowej staje się kluczowy dla rozwoju technologii, medycyny czy polityki klimatycznej, działania na rzecz przejrzystości badań zyskują ogromne znaczenie.

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Samochowiec, Prorektor ds. Nauki Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego – który już od dawna bierze udział w podobnych inicjatywach – powiedział kilka słów o roli uniwersytetów i naukowców w takich projektach:

W jaki sposób dziedziny pozornie niezwiązane ze sobą mogą się wspierać w badaniach naukowych powiedział nam prof. dr hab. inż. Karol Fijałkowski, Prorektor ds. Nauki i Współpracy Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego:

„Otwarty Szczecin” to szansa nie tylko na zwiększenie rozpoznawalności miasta jako ośrodka akademickiego, ale także na budowanie mostów między nauką a mieszkańcami regionu. Dzięki wspólnym inicjatywom badania prowadzone w szczecińskich uczelniach będą mogły trafiać do szerszego grona odbiorców – od lokalnych przedsiębiorstw, przez instytucje publiczne, aż po zwykłych mieszkańców, którzy coraz częściej chcą uczestniczyć w tworzeniu i wykorzystywaniu wiedzy.

Inicjatywa „Otwarty Szczecin” to nie tylko symboliczny moment, ale i obietnica, że wiedza dotychczas zamknięta w murach szczecińskich uczelni będzie coraz bardziej dostępna, a badania naukowe – bliższe ludziom.

fot. Magdalena Serdyńska/Uniwersytet Szczeciński