Trwają badania archeologiczne w Żelewie.
Badania na stanowisku Żelewo 1-3 prowadzone są od 2023r w ramach projektu współpracy Uniwersytetu Szczecińskiego, California State Polytechnic University, (CalPoly Humboldt) oraz Fundacji Slavia.
W badaniach uczestniczą studenci archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego oraz uczestnicy Slavia Fieldschool for Mortuary Archaeology z uniwersytetów w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Australii.
Stanowisko Żelewo 1-3 to przede wszystkim relikty średniowiecznego cmentarza rzędowego, który był częścią, nieistniejącej już wsi, w dobrach klasztoru Cystersów z Kołbacza. Do tej pory udało się odkryć i zbadać prawie 50 grobów. Wstępnie oceniamy, że cmentarzysko funkcjonowało od XIIIw, ponieważ Cystersi przybyli do Kołbacza dopiero w drugiej połowie XII w (1172).
Mimo, że od chwili chrystianizacji Pomorza Zachodniego nie minęło jeszcze 100 lat ludzie użytkujący cmentarzysko przestrzegali zasad nowej wiary. Wszystkie odkryte przez nas pochówki zorientowane były na osi W-E, z głową od strony zachodniej. Zmarli układani byli w pozycji wyprostowanej na wznak. W grobach nie ma też żadnych darów, które mogłyby świadczyć o praktykowanej potajemnie wierze przedchrześcijańskich przodków.
Dzięki szczegółowym analizom szczątków kostnych pochowanych oraz badaniom izotopowym będziemy mogli poszerzyć naszą wiedzę o życiu ludności wiejskiej w średniowieczu. Na podstawie rejestrowanych zmian chorobowych możemy określić tryb życia, zajęcie danej osoby i jej stan zdrowia. Analizy izotopów węgla, azotu oraz stontu w kościach pozwolą nam na lepsze zrozumienie diety i mobilności ludności w tym czasie. Jest to o tyle cenne, że mamy do czynienia z ludnością wiejską, a o niej zazwyczaj źródła pisane milczą. Po zakończonych badania odkryte szczątki będą powtórnie pochowane.
Oprócz reliktów cmentarzyska na stanowisku rejestrujemy także ślady wcześniejszych okresów historii i prehistorii człowiek. Najstarsze znalezione przez nas zabytki to krzemienne narzędzia i półprodukty datowane na schyłek okresu zlodowaceń. Badania będą kontynuowane.
Badania prowadzone są przez zespół w składzie:
- dr Katarzyna Ślusarska (US)
- dr Marissa Ramsier (CalPoly Humboldt)
- dr Michał Adamczyk (Muzeum Narodowe w Szczecinie)
- dr Jacek Karmowski (UJ)
- Katherine Gaddis (University of Nevada, Las Vegas)
